AKCIJAŠKIOT DUH NE STAREE – ŠTIPSKITE BRIGADIRI I PO 50 GODINI PRODOLŽUVAAT DA GRADAT, NO SEGA SO NOVA MISIJA

Ima generacii koi zad sebe ostavile patišta, prugi, uredeni prostori i brojni gradbi, no i nešto što ne može da se izmeri so kilometri i kvadratni metri – duhot na zaedništvoto. Takvi se nekogašnite akcijaši, lugjeto koi mladosta ja pominuvale na mladinskite rabotni akcii, kade što dobrovolniot trud bil način da se pridonese za opštestvoto, no i možnost da se steknat prijatelstva, iskustva i vrednosti što traat cel život.

Eden del od taa generacija i denes e aktiven. Vo Štip, nekogašnite brigadiri ne se sobrale samo za da gi oživuvaat spomenite od minatoto, tuku odlučile povtorno da se organiziraat, da gi prodolžat aktivnostite i da pokažat deka akcijaškata ideja može da dobie nova sodržina i vo sovremenoto opštestvo.

„Združenieto na akcijaši volonteri od Štip ‘Pat na mladosta’“ veḱe osum godini funkcionira kako oficijalno registrirana organizacija. Negovite koreni se povrzani so mladinskata rabotna akcija „Plačkovica“, koja se održuvala od 1975 do 1978 godina, no i so brojnite štipski brigadiri koi učestvuvale na rabotni akcii niz poranešna Jugoslavija.

Početocite na združuvanjeto bile spontani. Sobirite po povod jubileite, odbeležuvanjata na pet, deset ili petnaeset godini od akcijata „Plačkovica“ i sredbite na poranešnite učesnici postepeno ja nametnale idejata za poorganizirano funkcioniranje.

„Po nekolku vakvi sobiri i druženja, dojdovme do ideja da se organizirame, da se registrirame kako združenie i na toj način da prodolžime so našite aktivnosti. Taka veḱe osum godini funkcionirame kako oficijalno registrirano združenie“, objasnuvaat od združenieto.

Denes imaat okolu stotina členovi, a četiriesetina od niv se postojano aktivni. Imaat i svoe katče, prostor koj go dobile, no voedno i sami se potrudile da go uredat i so svojata založba da bidat gordi na preubaviot ambient, vo koj bevme i nie srdečno prečekani.

Vsušnost po urivanjeto na objektot vo sportskiot centar „Džekson“, kade što prethodno se sobirale, ostanale bez mesto za sredbi. Pomošta pristignala od sopstvenikot Kašikov, koj im go otstapil prostorot što denes go koristat. Tokmu tamu, vo nivnoto novo sobiralište, se ragjaat ideite, se dogovaraat aktivnostite i se održuva kontinuitetot na edno dviženje koe ne saka da ostane zatvoreno vo minatoto.

Za štipskite akcijaši, dobrovolnata rabota ne e samo zbor ili del od nivnata mladost. Taa e praktika što i denes ja primenuvaat. Vo tekot na godinata organiziraat sedum do osum pogolemi aktivnosti vo gradot i okolinata, so akcent na ekologijata, pošumuvanjeto, čistenjeto i ureduvanjeto na javnite površini.

Posebno mesto vo nivniot angažman ima održuvanjeto na spomen-obeležjata. Se grižat za spomenikot na strelanite rudari od Probištip, koj se naogja vo seloto Makedonka, kako i za spomenikot na rabotnikot vo istoto selo. Ne go zaboravaat nitu spomen-obeležjeto vo Karbinci, mestoto od kade što započnala mladinskata rabotna akcija „Plačkovica“.

Pokraj toa, organiziraat sadenje drvja na različni lokacii, se vklučuvaat vo pogolemi ekološki inicijativi i učestvuvaat vo akcii što gi organiziraat srodni organizacii od drugite gradovi. Del se i od poširoki aktivnosti za pošumuvanje, vo koi vo ramkite na edna inicijativa godišno se sadat od 30.000 do 50.000 sadnici.

Nivnata aktivnost ne završuva na lokalno nivo. Združenieto e del od Sojuzot na akcijaši volonteri na Makedonija, vo koj členuvaat organizacii od Štip, Bitola, Ohrid, Skopje, Veles, Kumanovo, Kriva Palanka i Gostivar.

Vospostavena e sorabotka i so srodni organizacii od Srbija, Bosna i Hercegovina, Hrvatska i Slovenija. Eden od primerite za megjusebna solidarnost e pomošta što makedonskite akcijaši ja upatile vo Slovenija po golemite poplavi pred tri godini. So sopstveno vozilo zaminale vo pogodenite podračja i direktno im pomagale na gragjanite vo nivnite domovi. Nivniot angažman bil prepoznaen, a podocna dobile pokana i priznanie za ukažanata pomoš.

Za načinot na funkcioniranje, aktivnostite, predizvicite, megjunarodnata sorabotka i planovite za idninata razgovaravme so pretsedatelot na združenieto, Nikola Kangalov, vo prostoriite na organizacijata.

 „Možebi sme edna od retkite organizacii što sekoj ponedelnik održuva redovni sostanoci. Site se sobirame i zaednički se dogovarame za aktivnostite što treba da se realiziraat vo tekot na nedelata, kako i za onie što sme gi predvidele vo godišnata programa. Na godišno nivo donesuvame sopstvena programa. Vo dekemvri održuvame godišna konferencija na koja programata se razgleduva i usvojuva. Potoa se trudime dosledno da ja realizirame, na lokalno, republičko i sojuzno nivo. Sekoja aktivnost ima svoe mesto vo programata i se raboti spored utvrdenite prioriteti.“

„Kako združenie, najgolem del od aktivnostite gi finansirame so sopstveni sredstva. Imame i poranešni členovi akcijaši koi denes se uspešni biznismeni i lugje so svoi kompanii, a koi vo odredeni momenti ni pomagaat kako sponzori. Nivnata poddrška e različna – nekogaš obezbeduvaat prevoz do mestoto kade što treba da intervenirame, nekogaš ni doniraat maički, a ponekogaš ni pomagaat vo nabavkata na potrebniot alat. Del od alatite so koi denes rabotime se obezbedeni tokmu preku vakvi donacii.

Za žal, i pokraj toa što so godini deluvame od Opština Štip finansiska poddrška dobivame retko. Isklučok beše minatata godina, koga odbeležavme 50 godini od otpočnuvanjeto na Akcijata „Plačkovica“. Po toj povod bea pokaneti gosti od Makedonija i od cela poranešna Jugoslavija, a vo Štip pristignaa okolu 250 učesnici i gosti.

Za organizacijata na jubilejot dobivme finansiska pomoš od lokalnata samouprava, so koja pokrivme del od trošocite za smestuvanje, oprema i drugi organizaciski potrebi, kako i za organiziranjeto na izložbite.“

„Vo izminatite dve godini posetivme sredni i osnovni učilišta, kade što održuvavme predavanja i organiziravme proekcii posveteni na volonterstvoto. Smetame deka e važno mladite ušte od učilišnite denovi da ja razberat vrednosta na dobrovolniot angažman i pridonesot što sekoj poedinec može da go dade za zaednicata. Preku ovie predavanja uspeavme da motivirame i odreden broj mladi koi podocna se vklučija vo akcijaški aktivnosti. Nie postojano gi pottiknuvame mladite da se vklučuvaat vo vakvi aktivnosti, da patuvaat, da zapoznavaat drugi volonteri i da steknuvaat iskustvo preku neposredna rabota na teren.“

„Interes postoi, no smetame deka e potrebno da sozdademe i konkretni uslovi mladite da možat da bidat del od organizirani akcii, a ne samo da slušaat predavanja za volonterstvoto. Vo taa nasoka, veḱe razgovarame i rabotime na edna inicijativa povrzana so branata na rekata Otinja.

Po nejzinoto završuvanje, prostorot okolu branata bi možel da ponudi odlični uslovi za organiziranje mladinski volonterski aktivnosti. Našata ideja e vo tekot na letoto da organizirame ednonedelna akcija vo koja bi učestvuvale okolu 100 mladi od Makedonija i ušte 100 učesnici od drugi sredini. Tie bi rabotele na ureduvanje na prostorot okolu branata. Za ovaa možnost postojano razgovarame i se nadevame deka ḱe uspeeme da ja realizirame. Toa bi bilo značaen čekor za povtorno zaživuvanje na akcijaškiot duh kaj mladite.“

„Nemame namera da go vraḱame akcijaškoto dviženje onakvo kakvo što bilo nekogaš. Toa e apsolutno nevozmožno, nitu, pak, ni e celta. Smetame deka vo sekoe vreme i vo različni opštestveni uslovi treba da se prisposobuvame na interesite na mladite i da najdeme način tie interesi da gi vklučime vo našite aktivnosti. Ne sakame mladite da gi terame da rabotat na ist način kako što rabotevme nie. Vreminjata se smeneti, a so niv i možnostite, tehnologijata i načinot na koj mladite možat da pridonesat.

Ovaa godina se odbeležuvaat 80 godini od poznatata akcija Brčko–Banoviḱi vo Bosna i Hercegovina, vo ramkite na koja za šest meseci bila izgradena železnička pruga dolga okolu 30 do 40 kilometri, bez mehanizacija kakva što denes ja poznavame.

Takvite rabotni podvizi se del od istorijata na akcijaškoto dviženje, no denes ne možat da se povtoruvaat na istiot način.

Denešnite mladi imaat poinakvi interesi, znaenja i specijalizirani veštini. Naša zadača e tie potencijali da gi nasočime kon korisni aktivnosti – zaštita na životnata sredina, ureduvanje na javnite prostori i realizacija na različni ekološki programi. Volonterstvoto, vsušnost, može da najde primena vo site oblasti na opštestvenoto živeenje. Važno e da im dademe možnost na mladite da gi iskoristat svoite znaenja i sposobnosti za dobroto na zaednicata.“

PRIZNANIE ZA RABOTATA I SORABOTKA BEZ GRANICI Dolgogodišnata aktivnost na štipskite akcijaši ne ostanala nezabeležana.

Megju priznanijata što gi dobile, posebno mesto ima Osmonoemvriskata nagrada na Opština Štip, koja za niv pretstavuva najznačajna potvrda za dosegašniot angažman.

Nikola Kangalov: „Najgolemoto priznanie za našata dosegašna rabota, so koe osobeno se gordeeme, e Osmonoemvriskata nagrada na Opština Štip. Toa e edno od najznačajnite priznanija što se dodeluvaat vo gradot i smetame deka so našata aktivnost i posvetenost zasluženo ja dobivme.

Pokraj ova priznanie, imame dobieno i poveḱe nagradi i blagodarnici od Slovenija, kako i priznanija od partnerski organizacii i akcijaški združenija od drugi gradovi i državi vo regionot. Našata megjunarodna sorabotka ja potvrduvame i preku konkretni dogovori. Taka, vo Slovenija potpišavme memorandum za sorabotka megju akcijaškite organizacii od Štip, Skopje i Veles so slovenečkite akcijaši. Na toj način gi zacvrstuvame partnerstvata i otvorame možnosti za novi zaednički aktivnosti. Postojano sme aktivni i vo dviženje, vospostavuvame novi kontakti i barame možnosti za sorabotka. Za nas e važno akcijaškoto dviženje da prodolži da živee i preku megjunarodnite vrski, razmenata na iskustva i zaedničkite volonterski inicijativi.“

Štipskite akcijaši denes ne se obiduvaat da go povtoruvaat vremeto vo koe mladinskite brigadi gradele prugi, patišta i golemi infrastrukturni objekti. Tie se svesni deka sekoja generacija ima svoi potrebi, možnosti i način na deluvanje. No, vrednostite vrz koi se temelelo akcijaštvoto – solidarnosta, dobrovolniot trud, odgovornosta i zaedničkata rabota – ostanuvaat podednakvo važni.

Nivnata prikazna ne e samo potsetuvanje na edno minato, tuku i primer kako edno dviženje može da se prisposobi na novoto vreme, bez da ja izgubi svojata suština.

So četiriesetina aktivni brigadiri, sorabotki vo zemjata i regionot, ekološki inicijativi, griža za spomen-obeležjata i planovi za vklučuvanje na novi generacii, tie prodolžuvaat da pokažuvaat deka volonterstvoto ne e privilegija na mladosta, nitu obvrska što završuva so odredena vozrast.

Možebi denes nivnite alatki i rabotnite zadači se poinakvi, no motivot ostanuva ist – da se napravi nešto korisno, da se ostavi vidliva traga i da se pottiknat i drugite da go napravat istoto. Zašto akcijaškiot duh ne se meri spored toa kolku godini pominale od poslednata mladinska brigada, tuku spored toa kolku lugje i denes se podgotveni da zastanat zaedno i dobrovolno da rabotat za dobroto na site.

Biba KRNČESKA